Worden jouw speciale dagen altijd door dezelfde persoon verpest? Gaan verjaardagen, feestdagen en vakanties altijd gepaard met tranen en teleurstellingen omdat jij een ‘Grinch’ om je heen lijkt te hebben?
Dan zou het best zo kunnen zijn dat jij te maken hebt met een narcist. De narcist is uitgerekend op deze dagen chagrijnig, wordt boos of creëert drama om niets. En dit is geen toeval. Het is onderdeel van de narcist zijn strategie om te manipuleren, controleren en jou te ondermijnen. Waarom doen narcisten dit?
Empathie
Het begint bij een gebrek aan empathie. De reden waarom ik Sinterklaas zo leuk vind, is omdat ik er van geniet wanneer mijn zoon zijn cadeautjes open maakt en helemaal verrast en blij is. Ik word er dus zelf blij van wanneer ik mijn kind blij heb kunnen maken.
Maar als je een gebrek aan empathie hebt, dan voel je dus niet die blijdschap die anderen voelen. Je wordt er niet zelf blij van als je iets leuks voor een ander doet. Dus voor een narcist kunnen verjaardagen of kerst aanvoelen als een soort nutteloos tijdverdrijf en een verspilling van geld.
Daarnaast raakt het de narcist ook niet als ze anderen kwetsen. Ze hebben niet de empathie om zich te kunnen inleven, en kunnen daarom makkelijk anderen teleurstellen en kwetsen.
Middelpunt van de aandacht
De tweede reden waarom narcisten deze dagen verpesten is omdat narcisten het moeilijk vinden wanneer zij niet in het middelpunt van de belangstelling staan. Wanneer het bijvoorbeeld jouw verjaardag is, en alle aandacht naar jou gaat, dan vindt de narcist dat heel lastig. En door ruzie te maken, nors te doen of problemen te veroorzaken zorgt de narcist er voor dat de aandacht alsnog naar hem of haar gaat.
Daarnaast spelen er andere factoren, zoals controle en perceptie. Een narcist vindt het heel belangrijk om goed over te komen tegenover de buitenwereld, terwijl de narcist tegelijkertijd de controle over jou (en jouw gevoelens) wil behouden. Zo kan de narcist tijdens de feestdagen bijvoorbeeld heel gul en gezellig zijn tegen de buren, terwijl jij en de kinderen thuis een verschrikkelijke behandeling krijgen. Op deze manier kan de narcist jou saboteren, terwijl het imago van de narcist in tact blijft.
Het komt ook voor dat de narcist vlak vóór jouw verjaardag, of op het einde van jouw verjaardag (en dit kan net zo goed kerst of een vakantie zijn) ruzie gaat maken, en jij met de tranen in je ogen op vakantie gaat of aan je verjaardag begint. Op deze manier legt de narcist alsnog zijn stempel op jouw dag, en behoud de narcist de controle over jou.
Voor een narcist maakt het dus niet zoveel uit of de aandacht positief of negatief is. Als het maar om de narcist draait.
Connectie
Samen mooie herinneringen maken creëert het soort intimiteit waar de narcist niet goed mee om kan gaan. Narcisten kunnen zich niet echt verbinden. Het maakt ze angstig, en ze willen dit ten alle tijden voorkomen. Daarnaast creëert het ook verwachtingen waar de narcist niet aan wil voldoen. Er komen verantwoordelijkheden bij kijken, en het betekent ook dat de narcist op zijn of haar beste gedrag moet zijn. En dit zijn allemaal triggers voor de narcist.
Dus in plaats van te genieten van mooie momenten samen, zal een narcist liever ruzie maken, the silent treatment toepassen, of gewoon chagrijnig zijn. En het resultaat hiervan is dat jouw bijzondere dagen eindigen in een nachtmerrie.
Hoe ga je hier mee om?
Het is belangrijk om de intenties van de narcist te begrijpen. Wanneer je begrijpt dat de narcist geen intentie heeft om met jou te verbinden en het beste van feestelijke dagen te maken (ook al zegt de narcist van wel, en maakt de narcist nog zulke mooie beloften), dan kan je jezelf beschermen.
Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om feestelijke dagen niet met de narcist door te brengen, of om jouw verwachtingen bij te stellen. Wanneer je weet dat de narcist waarschijnlijk chagrijnig zal zijn, of vervelende opmerkingen zal maken, dan kan je er voor kiezen je te focussen op het bezoek, en je niets van de narcist aan te trekken.